De Kübel Nekkendraaier

Van Kübelwagen 82 naar VW Kübel 181: simpel, eigenzinnig en verrassend capabel
Sommige auto’s zijn niet mooi omdat ze elegant zijn, maar omdat ze precies doen waarvoor ze gebouwd zijn. De Volkswagen Kübelwagen Type 82 en 181 zijn daar misschien wel het beste voorbeeld van. Hoekig, licht, sober en zonder opsmuk. Geen chroom, geen luxe, geen overbodige techniek. Alleen een slim, robuust voertuig dat overal moest kunnen komen waar gewone auto’s zouden stranden.

Kübel 82 in WOII
Kübelwagen is een verkorting van het Duitstalige begrip Kübelsitzwagen, dat letterlijk "kuipstoelauto" betekent.
De Type 82 werd voor de Tweede Wereldoorlog ontwikkeld op basis van Volkswagen-KdF (Kraft durch Freude), de voorloper van de Kever. Het idee was helder: gebruik zoveel mogelijk bestaande onderdelen, houd het voertuig licht en eenvoudig, en zorg dat het makkelijk te repareren is. Dat leverde een auto op die, ondanks alleen achterwielaandrijving, opvallend goed uit de voeten kon op slechte wegen, zand, modder en veldpaden. Juist door zijn lage gewicht, vlakke bodem, luchtgekoelde boxermotor achterin en eenvoudige techniek had de Kübelwagen veel meer terreinvaardigheid dan je op papier zou verwachten.
Een van de smeuïge details is dat de Kübelwagen eigenlijk geen brute kracht nodig had. Waar andere militaire voertuigen groter, zwaarder en ingewikkelder werden, deed Volkswagen het omgekeerd: minder gewicht, minder poespas, minder kans op pech. De auto dreef niet op vermogen, maar op slimheid. De motor lag achterin, precies boven de aangedreven wielen, waardoor er relatief veel grip op de achteras kwam. En doordat de auto zo licht was, zakte hij minder snel weg dan veel zwaardere voertuigen.

Kübel 181 jaren ’70/’80
Na de oorlog bleef het idee van zo’n eenvoudige, open terreinachtige Volkswagen hangen. Jaren later kwam Volkswagen op aanvraag van de Bundeswehr met de Type 181. Men wilde geen Nazi-besmette naam dus hij werd ‘Kurierwagen’ genoemd. In andere landen kreeg hij vrolijkere namen: in Amerika heette hij de ‘Thing’, in Mexico de ‘Safari’, in Engeland de ‘Trekker’ en in Italië de ‘Pescaccia’. En in Duitsland?…. (behalve door VW en de Bundeswehr)…. De Kübelwagen.
De 181 werd vanaf eind jaren zestig gebouwd en was bedoeld als eenvoudig, betrouwbaar gebruiksvoertuig, onder andere voor militaire en overheidsdiensten.

De overgang van Type 82 naar Type 181 is interessant. De 181 was geen directe kopie van de oude Kübelwagen, maar je ziet de geest van de Type 82 overal terug: open carrosserie, vlakke plaatdelen, eenvoudige bediening, luchtgekoelde motor achterin en een ontwerp dat meer draait om bruikbaarheid dan om comfort. Technisch gebruikte Volkswagen opnieuw veel bestaande onderdelen. De Type 181 deelde onder meer techniek met de Kever en andere Volkswagen-modellen uit die periode. Dat maakte hem betaalbaar, degelijk en relatief makkelijk te onderhouden.

4x2 en toch offroad?
En dan de vraag die veel mensen stellen: hoe kan zo’n 4x2 toch best goed offroad rijden?
Het antwoord zit niet in één wondermiddel, maar in de combinatie. De 181 is licht, overzichtelijk, mechanisch simpel en heeft de motor achterin boven de aangedreven wielen. Dat helpt bij grip. Sommige militaire uitvoeringen kregen bovendien reductiekasten bij de achterwielen, een soort portaalachtige overbrenging die de bodemvrijheid vergrootte en de effectieve gearing korter maakte. Dat is handig bij langzaam rijden over slechte ondergrond. Niet alle 181’s hebben die reductiekasten, maar ook zonder blijft het concept verrassend capabel: weinig gewicht, relatief goede bodemvrijheid, stevige techniek en een auto die je rustig en beheerst over onverhard terrein kunt sturen.
Natuurlijk is een Kübelwagen of 181 geen moderne 4x4 met sperdifferentiëlen, tractiecontrole en enorme banden. Je moet ermee rijden zoals hij bedoeld is: met gevoel, met behoud van momentum en met respect voor de techniek. Niet rammen, maar lezen. Niet forceren, maar vloeiend rijden. Juist daardoor is de rijervaring zo leuk. Je voelt alles. Je hoort alles. Je zit niet geïsoleerd in een luxe cabine, maar midden in het landschap.

Eigenwijs, grappig, een nekkendraaier
Dat maakt de VW 181 vandaag de dag zo’n bijzondere klassieker. Hij heeft iets avontuurlijks zonder agressief te zijn. Iets militairs zonder zwaar of intimiderend te worden. Iets eenvoudigs dat juist daardoor heel charmant is. De auto is praktisch, open, eigenzinnig en een beetje ondeugend. Precies zo’n voertuig waarbij mensen glimlachen als je voorbijrijdt.
En misschien is dat wel de mooiste overgang van de Type 82 naar de 181: van functioneel militair werkpaard naar vriendelijke avonturier. Dezelfde basisfilosofie, maar met een veel luchtiger karakter. Een auto die niet schreeuwt dat hij stoer is, maar het gewoon blijkt te zijn.
Hij past qua uitstraling en beleving perfect naast de Ural Zijspan van Holland Sidecar Tour.
​
Rij mee
Wil je zelf ervaren hoe dat rijdt? Stap dan in als passagier voor een rit met de Volkswagen 181 4-deurs cabrio van Holland Kübel Tour. Over rustige asfaltwegen, mooie landweggetjes of — waar toegestaan en verantwoord — een stukje onverhard. Geen gewone rondrit, maar een kleine tijdreis in een van de meest eigenzinnige Volkswagens ooit gebouwd.

---

Kijk op de website